En dan ontdek je iets wat je nooit achter hem had gezocht. Waarvan je niet eens wist dat hij het kon. Iets wat hij blijkbaar al die tijd voor je geheim heeft weten te houden. Terwijl jullie lief en leed deelde. Terwijl hij er was voor elk succes en elk falen. Hij voor je klaarstond als je in tranen was en je weer aan het lachen wist te maken met zijn gekke kunstjes.

Dertien jaar zijn we al samen. En vanmiddag betrapte ik hem voor het eerst. Het hele voorval maakte dat ik mij af ging vragen wat hij nog meer voor mij verborgen hield. Maar dat zal hij mij nooit vertellen. En zo zal die vraag altijd een rol blijven spelen in onze relatie.

Het was geen bijzonder moment – het moment waarop ik de badkamer binnenliep. Niks aan de dag had deze situatie verraden. Mijn Shiri, mijn kleine harige, vaak miauwende, meestal op mijn toetsenbord zittende, achter touwtjes aanrennende, uitgebreid relaxende en soms arrogante Shiri, was op de plee gesprongen en stond daar te poepen in het toilet.

Ongelooflijk. Dertien jaar was hij mijn trouwe huiskat en als het aan mij ligt houden we dat nog een jaar of wat vol samen. En in al die tijd wist ik niet dat hij gewoon naar het toilet kon. Dat die kattenbak blijkbaar een evil spelletje was om mij aan het werk te zetten.

De gedachten racete door mijn hoofd: kon hij ook gewoon zelf zijn Sheba-blikjes openmaken? Ze met mes en vork leegeten? Zat hij wanneer ik  naar mijn werk was te bladeren in De geschiedenis van het denken of had hij misschien een voorkeur voor Nevelen van Avalon of 100 jaar eenzaamheid? Alles kon opeens.

Nou ja….behalve dan doortrekken!

Vrijdag 6 augustus. Noteer het maar in je kalender. Vrijdag 6 augustus 2010, de dag dat ik de jeugd van tegenwoordig opgaf. Al kan het ook best de dag zijn waarop ik officieel volwassen werd.

Toen ik vanmorgen wakker werd, mijn nest uitrende, een snel ontbijtje naar binnen werkte en sneller dan het geluid wist te douchen en mij aan te kleden, had ik nog geen vermoeden van het gezicht dat deze dag mij zou tonen. Totdat ik instapte in de bus, mijn abonnement liet zien en ging zitten met de nieuwste in mijn hand, had ik geen idee. Maar mijn Viva-plezier duurde niet lang. Een moeilijk muziekje verstoorde mijn concentratie (zat ik daar net de anybody te beoordelen). Natuurlijk zijn de moeilijke muziekjes van de telefoons van allerlei types inmiddels gemeengoed. Dat was dan ook niet het probleem. Maar de dame die opnam, deed dat niet zomaar niet subtiel, maar zette haar telefoontje op de speakerstand om vervolgens uitgebreid te kwebbelen met een vriendin.

Nu schijnt dat onderzoek heeft uitgewezen dat de reden dat mensen zich storen aan telefoongesprekken via mobiel, is dat ze alleen maar één kant van het gesprek horen. Sinds vanmorgen weet ik dat dit niet waar is. Ook de conversatie in zijn volle glorie is niet te verdragen irritant en niet te vergeten asociaal natuurlijk.

De trein bracht op deze dag vreugde en wanhoop. Vreugde om de twee gepensioneerde dames  die een dagje Amsterdam deden en gezellig kwebbelend hun plannen uit de doeken deden. Wanhoop om de gozer met het hippe haar die zijn muziek zo hard had staan, dat ik mezelf niet langer kon horen denken. Waar de koptelefoon exact voor diende werd me niet duidelijk, maar weer werd het niks met de Viva.

Een kop koffie en een ontbijtsigaretje later, waren mijn ochtendtrauma’s gelukkig vergeten. Vol goede moed ging ik aan de slag met de meest monsterlijke Excel die ik in lange tijd in elkaar heb gedraaid. Bijna 9 uur en vele formules en tabbladen later kon ik met een tevreden gevoel mijn laptop weer in mijn tas stoppen en begon de grote thuisreis.

Ach en wee. Al op station Sloterdijk werd ik herinnerd aan mijn avonturen van die ochtend. Twee jongeren stonden bij de rookpaal met elkaar te converseren. In de 5 minuten dat ik – nog steeds met mijn Viva – naast hen stond te wachten op de trein, leerde ik een heel arsenaal aan nieuwe scheldwoorden. De meeste gebaseerd op ziektes, sommige in een andere taal (da’s dan wel weer lekker multi-culti), allemaal grof en onnodig. Tuurlijk ben ik ooit eens jong geweest, maar het ergste wat ik toen zei was shit. Ik wist niet eens dat je van de ziekte kanker een scheldwoord kon maken tot ik een jaar of 16 was.

Gelukkig bracht de 2e klas treincoupé respijt. Niet dat het nou altijd stil is in een stiltecoupé, maar in deze coupé hield iedereen zich netjes aan de regels. Vol vertrouwen trok ik mijn Viva uit mijn tas en besloot te beginnen bij het dramatische waargebeurde verhaal waar ik altijd erg van kan genieten. Waar het over ging kan ik je alleen niet vertellen. Nog voordat ik de juiste bui had opgebouwd voor het drama dat mij te wachten stond, werd ik overvallen door een onverdraaglijke stank. Schuin tegenover mij vond mijn neus algauw de bron van de vette lucht. Een jongmens zette net zijn tanden in een dikke vette hamburger. Zo eentje van een snelle-hap-zaak die koning is in het  maken van hamburgers. Best lekker in de mond. Niet te harden in de lucht. Een afgesloten coupé met airconditioning biedt weinig ontsnappingsmogelijkheden. Ik vouwde mijn Viva dan ook maar dubbel zodat ik het makkelijke blaadje dan maar als waaier tegen de stank kon gebruiken. Lang nadat het jongmens de burger had doen verdwijnen, zat ik nog te waaien. Het dramatische verhaal vergeten, maakte ik mezelf de belofte om vooral veel groente te eten vanavond.

Eenmaal uit de trein en weer in de lucht van perron-rookpaal-zwetend Nederland, begaf ik me maar snel richting bus. Weer moest mijn Viva zich alleen in mijn tas vermaken. Van lezen in de bus doet mijn maag rare dingen en gaat de wereld draaien.

Gelukkig was er niet meer dan één halte nodig om mij bij mijn eigen stekje te brengen. Niet ver van mijn huis zag ik een allernaarst tafereel. Drie doodenge honden waren elkaar aan het besnuffelen. Je kent het type wel, van die honden die graag bijten. Kunnen ze ook niks aan doen hoor. Maar toch is het zo. Het waren overigens ook niet de honden die me op de zenuwen werkten. Het waren de baasjes. Van die opgeschoten nep-gangster-wannabees die met dat soort honden rondlopen om tof te doen. Van die gasten die zeggen: “ik kon die gozer echt goed weet je” en “hij is veel groter als mij man”. Hoe snel kun je lopen zonder te rennen? Best snel heb ik vandaag geleerd.

Al rennend greep ik mijn sleutels uit mijn tas (geen kleine prestatie weet iedereen die wel eens iets specifieks uit een damestas heeft willen graaien) draaide ze in het slot, stapte de schaduw in en deed de deur achter me dicht. Eindelijk thuis…

Eindelijk thuis? Ja, dat wel. Maar terwijl ik mijn jas nog niet eens uit had, hoorde ik lawaai op straat. Aan de overkant stonden 3 types (ook weer mét vechthond) uitgebreid te staan voor het huis van mijn overburen. Uitgebreid staan is een nieuwe kunst, maar de beoefenaars zijn er zeer bekwaam in. Een van de staanders, draaide zich plots om, trok zijn rits open, trok zijn dingetje uit zijn broek en plaste de gevel van mijn overbuurman onder.

“Heyyyy….!” Riep ik nog, maar mijn ramen waren dicht en de staanders alweer op weg.

Nu vraag ik je…Word ik nou oud of is er echt iets mis met die jeugd van tegenwoordig? Misschien weet de Viva het.

Dit bleef dus hangen.

“Je staat niet in contact met je gevoel”

Wat moet ik daar nou mee? Zou het waar zijn? Zou ik het contact hebben verloren met mijn “gevoel”? Ik heb daadwerkelijk geen idee. Ik weet niet eens waar dat “gevoel” dan precies zit. Zit dat niet ook gewoon in mijn hersenen dan? Of is er een speciale gevoel-locatie, waar je dus blijkbaar ook nog eens het contact mee kunt verliezen?

Ik word er een beetje kribbig van. Niet dat ik dat woord ooit eerder heb gebruikt, maar het dekt de lading wel. Dat zomaar tegen mij zeggen, maar er dan niet bij zeggen wat dat dan precies betekent: “in contact staan met je gevoel”.

Misschien kun jij me helpen. Jij leest dit en ik heb je tot hier in elk geval vast weten te houden. De kans is dan ook groot dat jij hier wat van vindt, misschien zelfs meer van weet. Dus aan jou wat vragen:

- Wat is “gevoel”?

- Hoe kom ik ermee in contact?

- Hoe weet ik of ik het contact kwijt ben?

- Hoe weet ik dat het weer hersteld is?

Hou er bij het beantwoorden wel rekening mee dat ik nogal van de ratio ben. Dat schijnt dan ook het probleem te zijn. Maar goed, zweverig gedoe kan ik niet zoveel mee. Concreet wil ik het allemaal hebben.

Ik hoor graag van u!

Skinner voerde in zijn experiment zijn duiven op willekeurige momenten. De duiven legden ondanks de willekeur van de voedermomenten toch een verband tussen wat ze deden en het krijgen van voedsel. Hierdoor ontwikkelden ze hele rare gedragingen. Zo was er één duif die elke keer rondjes tegen de klok in ging lopen, in de hoop dat dat eten op zou leveren. Een ander duwde zijn hoofd steeds in de hoek van de kooi om voer los te krijgen. Oftewel: de duiven bleken nogal bijgelovig.

Maar daar staan duiven natuurlijk helemaal niet alleen in. Voordat ik gisteren de voorbeschouwing van de wedstrijd Nederland – Spanje opzette, liep ik stiekem in mijn hoofd een checklist af: is voor zover mogelijk alles in huis hetzelfde als bij de wedstrijd tegen Brazilië? Stiekem omdat ik natuurlijk wel weet dat ik slimmer hoor te zijn dan een duif. Maar ja, je weet het maar nooit. Dus schonk ik een bacardi jus in. Deed ik dezelfde slippers aan. Trok ik de gordijnen dicht. En ging ik op elk spannend moment toevallig plassen (we scoorden bij de vorige wedstrijd net toen ik dat deed namelijk).

Het klinkt net alsof er in mijn denken een echt systeem zat.

Maar schijn bedriegt. Want bij 0-0 en geen effect van al mijn zorgvuldige voorbereidingen besloot ik nieuwe regels te verzinnen. Eerst Niet kijken toen het spannend werd. Toen dat ook niks opleverde, mezelf juist wél dwingen om te kijken als het spannend werd. Opstaan wanneer Oranje de bal had. Juist blijven zitten, maar dan met maar 1 been op de grond. Als je om die duiven als moest lachen, dan had je van mij echt de slappe lach gekregen. Ik stuiterde van ellende van de ene naar de andere kant van de kamer.

Het heeft allemaal niet mogen baten. Geen gouden beker voor Nederland. Geen lange neus naar Spanje. Geen feest in alle straten.

Het zou mij helemaal niks verbazen als dit hele WK één groots opgezet psychologisch conditioneringsexperiment was. Ik ben er alleen nog niet uit of het uit wraak door een stel duiven is georganiseerd of een stel psychologen. En voor het komende EK moet ik nog verzinnen hoe ik er thuis voor ga zorgen dat we winnen. Want dat het met een betere tactiek (andere slippers?) moet lukken, dat staat vast!

Maar wanneer je zoals ik (over 5 dagen) 35 wordt, dan zijn er hele andere dingen die je wakker houden. Vijf-en-dertig hey. Dat is niet niks. Dat is nog eens wat anders dan 18 of 21 en zelfs dan 30. Toen ik 30 werd was ik zeer tevreden. Ik voelde me al helemaal niet oud, maar juist voor het eerst een beetje volwassen (een heul klein beetje maar hoor). Daar zat ik dan, feest te vieren met de meest eclectische groep vrienden die je je maar voor kunt stellen. Het was mooi, goed, leuk en gezellig – althans, voor zover ik me kan herinneren (het was nogal een feestje).

Maar nu word ik 35.  En voor het eerst voel ik me oud. Voor het eerst realiseer ik me hoe vervelend het is dat de tijd – althans in onze beleving – lineair loopt. Dat ik alleen maar ouder word en dus nooit meer jonger. Dat 18 en 21 en 30 voorgoed voorbij zijn. Zou dit nu volwassenheid zijn? Want dan wil ik dit cadeautje graag retourneren (als ik die bon nou maar kon vinden).

Nee, ik ben er helemaal niet zo blij mee, deze verjaardag. Dus heb ik iets bedacht. En ik heb jouw hulp nodig. Maandag 12 juli ben ik dus jarig. En nu dacht ik – aangezien ik ook een online oudje ben – dat het leuk zou zijn om een virtuele stapel e-cards te ontvangen. Gewoon om mezelf een beetje op te vrolijken. Zodat ik op de dag dat ik 35 word, niet opeens mentaal 60 word. Dus aan jou -de lezer –  de vraag: kan je het over je hart verkrijgen om een e-card te sturen aan deze oude vrouw?

Nu verwacht ik hier niet veel van hoor. Maar mocht je de vrolijke noot willen zijn op mijn verjaardig, dan kun je je opsteker adresseren aan: jarig@xa4a.net.

Nou, ik ben benieuwd..! Pffff…..35, kan ik deze niet overslaan?

En weet je, ik heb het ook wel eens geprobeerd. Twee brillen had ik zelfs. Toen ik naar de opticiën ging om ze op te halen was ik grenzeloos trots op mezelf en vol verwachting over die nieuwe wereld die voor me open zou gaan. Maar toen ik de bril opzette, zag ik nog veel minder dan daarvoor. De wereld werd niet alleen waziger, maar ook wat instabiel. Of dat normaal was, vroeg ik aan de dame die hem mij had verkocht. “Jawel” legde ze geduldig uit, “je hebt een slecht oog, en het andere oog compenseert daarvoor. Dat moet je oog nog even afleren. Gewoon doorzetten.” Dus droeg ik mijn nieuwe bril ondanks dat ik steeds maar misgreep als ik iets op wilde pakken. En ondanks dat ik nu echt niemand meer kon herkennen. Ik zette door.

Totdat het een dag of 4 later eens regende en koud was. Snel liep ik van de bushalte het kantoor in. Mijn bril zat onder de dikke druppels. Opeens waren die kleine ruitenwissers op feestbrillen helemaal niet zo grappig meer, maar rete-zinnig. Maar, ik liet me niet uit het veld slaan door wat druppels, veegde mijn bril af (heel even zag ik beter, zo zonder bril) en trok uit de automaat een warme chocomelk. Omdat de warme choco ook echt warm was, blies ik in het bekertje. En toen gebeurde er iets waar niemand me voor had gewaarschuwd.

Mijn bril besloeg.

Ja, voor jou is dat vast niet dramatisch. Jij bent óf geen brillendrager, óf een ervaren drager. Maar voor mij, was dát het moment waarop ik mijn bril afzette om hem nooit meer op te zetten. Wat voelde ik mij een kneusje met die beslagen bril zeg. Ik was het wazig zien, de druppels van de regenbui, maar vooral het idee dat ik nooit meer normaal in mijn bekertje kon blazen echt goed zat.

Inmiddels is het alweer even geleden dat ik mijn traumatische brillenervaring had. En mijn ogen worden er niet beter op. Tijd om de opties weer te overwegen dus. Lenzen? Nah, dat gepeuter in mijn oog vind ik vooralsnog maar niks. Laseren? Over gepeuter in je oog gesproken. En daarbij is het allemaal ook niet goedkoop. Kijk, als ik nou dat wondermoment had ervaren, waarbij ik opeens de wereld zag zoals je de wereld hoort te zien (zonder wazigheid), dan had ik dat laseren misschien wel geprobeerd. Maar nu is het vooral een freaky gebeuren zonder dat ik weet wat het gaat opleveren.

Dus morgen ga ik het gewoon weer met een bril proberen. Op naar de stad. De afspraak staat al, dus dat kan niet misgaan. En ik heb 2 mooie (en hele dure) brillen gevonden waar ik potentieel wel mee kan leven. Het weer is prachtig en warme choco staat voorlopig niet op het menu. Nu nog wennen aan het idee dat ik vanaf zeer binnenkort een brilsmurf ben. Ik hoop dat het me dit keer lukt. Anders lees je me over een paar jaar weer…

Wish me luck!

Maar geluk zit in die kleine dingen. En dus is het slim om die kleine dingen te zoeken, wanneer de grote dingen ellendig zijn.

Vandaag is mijn lucky day.

het begon bij de bushalte. Jarenlang heb ik buschauffeurs ervan verdacht dat zij in een geheel eigen tijdzone leven. Op zich niet erg, ware het niet dat het schema dat bij de bushalte te vinden is, gericht is op onze Algemene Nederlandse Tijd (ANT). Het gevolg van dat verschil is dat bussen de neiging hebben om net vóór mijn neus weg te rijden. Irritant. Maar deze bijzonder gelukkige morgen bleken Algemene BuschauffeurTijd (ABT) en Algemene Nederlandse Tijd voor het eerst gelijk te lopen. Niet 1, maar wel 2 bussen kwamen aanrijden, net toen ik op het bankje bij de halte was gaan zitten (en had ik al verteld dat er plek was op het bankje).

Gelukje nummer 1.

Rijden in de spits is niet alleen in de auto een hel. Ook bussen hebben te maken met file: stoelfile. De kans dat je ‘s ochtends nog een zitplaats weet te bemachtigen is bijzonder klein. Maar dat alles gaat niet op voor de vrouw-van-de-kleine-gelukjes. Niet één zitplek, maar zelfs 2 naast elkaar mocht ik mij op zetelen.

Gelukje nummer 2.

En dan is er voor de Utrechter het altijd fantastische Hoog Catharijne. Het ellendige jaren ’70 bouwwerk, gemaakt door een krankzinnige architect met staar. Hoog Catharijne binnenstappen tijdens de ochtendspits, is als op de A2  lopen als spookrijder. Alleen komen er ongeveer een miljard mensen tegelijk op je af. De een nog suffer dan de ander sacherijnig.  Een ramp. Maar niet deze ochtend. Niet alleen zijn veel medelanders op vakantie, maar vrijdag is een geliefde papa-dag, vrije dag, thuiswerkdag. Rustig is Hoog Catharijne alleen maar in mijn nachtmerries, waarin ik achtervolgd wordt tot aan Clarenburg door een enkel monster – maar vandaag benemen de op mij af komende mensen mij in elk geval de adem  niet.

Gelukje nummer 3.

En dan de trein. Met zo’n 600 man sta je dan op het perron te wachten tot het geel-blauwe gevaar het station binnenrijdt. Zeker op perron kun je ervan uitgaan dat je niet meer dan 5 cm sta-oppervlakte hebt. Dat is vandaag niet anders. Maar door een voorspoedige bus ben ik zodanig op tijd dat ik nog snel een sigaretje kan roken.

Gelukje nummer 4.

En als het dan toch over rokersgeluk gaat: wie heeft die vreselijke rookpalen bedacht? En zijn het instrumenten die bedoeld zijn om rokers te martelen. Je sigaret goed uitmaken is namelijk onmogelijk bij zo’n rookpaal. En als je als niet-roker denkt dat brandende sigaret  stinkt, dan moet je brandende filter eens proberen. Uit de rookpaal komt altijd precies dat: rook, maar dan van het stinkende, brandende-rubber-autobanden soort. Maar niet vandaag. Oh nee, vandaag ruikt het bijna fris zo naast de rookpaal.

Gelukje nummer 5.

En dan arriveert de trein. op tijd.

Gelukje nummer 6.

Maar daarmee ben je er nog niet. want dat de trein er is, betekent niet dat jij er al inzit. Zodra de trein het perron binnen komt rijden, beginnen die 600 medepassagiers langzaam en heel subtiel naar voren te schuifelen. Vol hoop staren ze naar  het kleine stukje spoor voor zich: “Zou daar straks een deur verschijnen?” Want wil je in zo’n spitstrein nog een zitplekje, dan is een goede positionering op het perron van levensbelang.

Maar zelfs dat gaat goed. Net op het nippertje stopt de deur met zowel rechts als links 2e klas (dat kan ook nog misgaan) precies voor mijn neus. Zodra de ene groep eruit is, kan ik op kop bij de andere groep zo de trein instappen.

Gelukje nummer 7.

En als klap op de vuurpijl heb ik niet zomaar een plek, maar een plek op een enkele stoel, zonder buurman of buurvrouw. Wauw!

Gelukje nummer 8.

Geluk zit in de kleine dingen. En vandaag is my lucky day!

Niet in Euro’s en niet in Turkse Lira’s. De kaftan, ringen, kaarsenhouder en natuurlijk noten en baklava maken geen ernstige aanspraak op ons (nu nog minimale) fortuin.

Het is wel even wennen om tijdens het shoppen in daadwerkelijk alle talen van de regenboog te worden aangesproken. Hola, goedemiddag, sjoef (losse spelling), good day. In de Grand Bazaar in Istanbul lijkt het wel dat ene hoekje van de Fata Morgana in de Efteling (of is het andersom?). Koopmannen prijzen hun waar aan en als ze niet in een keer de aandacht trekken, prijzen ze jou aan: beautiful lady, hola morena guapa, schoonheid. Op mijn vergevorderde leeftijd zijn dat soort complimenten als een glas water in de woestijn: verfrissend en levensreddend.

Mijn etnische achtergrond is een mix waar een cocktailshaker van onder de indruk zou zijn. Toch weten deze marktkooplui er elke keer naast te grijpen wanneer ze raden: turks, Marokkaans, Amerikaans, Venezolaans, Braziliaans, Peruaans. Arubaans, Chinees, Duits, Surinaams, Joods, Cubaans, halen ze er blijkbaar niet uit. Ach, ik ben er zelf af en toe redelijk  van in de war, en kan het ze dus vergeven.

Istanbul is een kakofonie van  geluiden, mensen en geuren (en die laatste twee gaan vaak samen), maar interessant is het wel. Qua geschiedenis willen we in Nederland nog wel eens vergeten dat het Ottomaanse rijk er een van belang was. En dat Turkije een rijke historie heeft die veel interessanter is dan die paar gastarbeiders die hun geluk in Nederland kwamen beproeven.

Nederland lijkt opeens klein en onbetekenend. Al zijn we dat niet hoor, don’t worry. We zijn nog steeds het 9e rijkste land ter wereld. En voor een klein landje is dat niet niks.

Maar om een rijke geschiedenis te hebben, is een rijk oorlogsverleden van belang. En daar zijn wij Nederlanders veel te vredelievend voor (althans vergeleken bij een hoop andere volkeren). Te pragmatisch en winstgedreven ook.

Een mooie stad Istanbul. Zeker het bezoeken waard.

Met elke stap en elke gedachtensprong lijken de huizen in de straat groter te worden en ik kleiner. Ik voel me als Alice in Wonderland die het drankje heeft gedronken waar ze steeds maar kleiner en kleiner van wordt. Maar in plaats van dat het op tijd ophoudt zodat ik door een klein deurtje kan lopen, blijf ik maar krimpen.

Ik kan er niet mee zitten. Vandaag is zo’n dag waarop het me fantastisch lijkt om een minuscuul mensje te zijn. Eentje waarvoor de telefoon beantwoorden natuurlijk onmogelijk is. En waarvoor afspraken nakomen helemaal niet kan. Een heel klein mensje dat straks niet op het vliegtuig naar Turkije hoeft te stappen, maar in bed kan blijven liggen tot al het gedoe voorbij is. Een mini-Xaviera waarvoor begrafenissen veel te groot zijn en de eerste werkdag bij een nieuwe baan niet te doen.

Met een piepklein huisje, met daarin een piepklein king sized bedje. Met een mini-dekentje waar ik me onder kan verstoppen totdat al deze ellende voorbij is en alles weer gewoon z’n gangetje gaat. Dan pas eet ik het koekje waar ik weer groot van kan worden. En wie weet eet ik wel een hapje extra, ik kan nog wel wat lengte gebruiken.

Maar ik zit gewoon in Utrecht. En zelfs Google Maps kan mij niet vertellen waar ik wonderland kan vinden. Er zit dus niks anders op dan straks op het vliegtuig stappen en voor het eerst naar Istanbul te vliegen. Er zit ook niks anders op dan volgende week naar de begrafenis gaan. En die eerste werkdag (waar ik tot maandag echt naar uitkeek) die moet ik ook maar gewoon doorstaan.

That’s life kids en zo dramatisch is het natuurlijk allemaal ook weer niet. Maar ik heb er wat voor over hoor, zo’n krimpdrankje uit een sprookje.

Nee, mijn opa was geen aardige man. Maar hij was wel 40 jaar getrouwd geweest met mijn oma. Dus toen mijn oma een aantal jaar geleden overleed, kwam hij ook naar de begrafenis. Mijn oma was een lieve vrouw. En ze had niet gewild dat er op haar begrafenis ruzie zou zijn. Dus hield iedereen zich in. En deed ik niet wat ik op mijn 12e aan mijn oma beloofd had – net nadat hij haar op straat had gezet. Ik vertelde mijn opa niet uitgebreid wat ik van hem vond. En ik vervloekte hem ook al niet. Dat doe je nou eenmaal niet op een begrafenis.

Mijn opa was iemand die het je moeilijk maakte hem te vergeven omdat hij helemaal geen spijt had van het leven dat hij had geleid. Van de mensen die hij had gekwetst. Maar toen hij werd opgenomen in een verzorgingstehuis ging ik toch samen met mijn zusje bij hem op bezoek. Het voelde alsof ik mijn oma verraden had. Maar ik hield me in, want opa’s hebben ook kinderen. En de oudste van die kinderen was mijn vader en die kon er zelf niet heen, dus deden wij dat.

En toen was hij opeens dood.

Mijn zusje en ik reden samen naar het tehuis. In de bossen van Zeist, het eindstation voor ouderdom. Van de zenuwen maakten we grapjes. Van de zenuwen lachten we veel harder dan normaal. Want hoewel opa dan geen aardige man was, was hij nu opeens wel dood. En dat is toch wat.

En daar lag die opa dan, opgebaard op z´n bed. Mager en voor zijn doen bleek. Die man die zoveel jaar had geleefd en het zoveel mensen zo moeilijk had gemaakt. Gereduceerd tot een kist met spulletjes en wat kleding in een Ikea-kast.

En toen was het toch opeens raar. En triest ook. Opeens kon ik mij voorstellen dat hij ook een verhaal had. Een jeugd en een opvoeding. Goede en nare ervaringen. Een reden dat hij was zoals hij was.

Opeens zag ik mezelf in een documentaire. Over een man met 10 kinderen, die uiteindelijk alleen stierf. Ik zag mezelf en dacht: “waarom kunnen ze die oude man niet vergeven? Hij is nu zo oud. Wat doet hij nog kwaad.” Dat zou ik denken als ik die arme oude man daar op televisie  alleen zou zien liggen.  En toch…toch is dat lastiger wanneer je het leed kent dat iemand heeft berokkend. Wanneer hij niet alleen een oude weerloze en nu levenloze man is. Maar ook een stukje van je geschiedenis. En geen opbeurend stuk.

Op de weg terug naar huis maakten mijn zusje en ik weer grapjes. Tranen in onze ogen van het lachen.

Maar nu alleen, ben ik toch wel heel erg verdrietig. Om een leven dat zo eindigt, maar ook om een leven dat zo geleefd is.

Ik wens iedereen die van hem gehouden heeft en zijn goede kanten heeft gekend veel sterkte toe. In het bijzonder aan mijn vader, die nu zijn enige vader kwijt is.

]]> http://www.xa4a.net/2010/05/toch-ben-ik-verdrietig/feed/ 10 http://www.xa4a.net/2010/05/een-dagje-westerbork/ http://www.xa4a.net/2010/05/een-dagje-westerbork/#comments Sat, 08 May 2010 13:40:20 +0000 Xaviera http://www.xa4a.net/?p=1374

Het zou de Efteling worden. Mijn zusje had speciaal een dag  vrijgenomen zodat we samen eindeloos in rijen konden wachten, ons konden ergeren aan de voordringende aso’s en gillend  én ondersteboven op de foto konden in de Python. Het zou de Efteling worden, maar het werd kamp Westerbork.

Na een weekje waarin mijn maag en ik geen vrienden waren, leek ondersteboven hangen en ouders die hun kinderen overal met veel geweld naar voren duwden een iets te ambitieus plan. Daarbij was het de week van de bevrijdingsdag en leek het ons wel gepast om daarbij stil te staan op de plek waar ook Anne Frank kort gevangen had gezeten.

Samen met TomTom reden we dan ook 1,5 uur lang langs een steeds bosrijker wordende omgeving tot we ergens in the middle of nowhereville arriveerden bij het museum dat bij het kamp hoort.

Dat museum bestaat uit niet meer dan een ruimte of 3, een cafetaria en een winkel. Maar dat is meer dan genoeg. Meer dan genoeg om vanuit 2010 een minimaal beeld te krijgen van wat tijdens de Tweede Wereldoorlog hier plaatsvond.

Het verhaal werd dan ook middels video en audio verteld door de mensen die er zelf bij waren. Verhalen over ongeloof, angst, maar ook een leven dat doorgaat ondanks de oorlog. Verhalen over onderduiken en het opnemen van onderduikers. Over Zigeuners en Joden en over Nederlandse politiemensen die weigerden hen op transport te zetten. Maar natuurlijk ook over collaborateurs die er geen probleem in zagen om onschuldige mensen op te sluiten en als dieren te behandelen. En natuurlijk om te moorden.

Niet meer dan 3 ruimtes waar mijn zusje en ik bijna 2,5 uur lang – gefascineerd door zoveel vreselijks – elke foto, elke film, elk verhaal, elk voorwerp bestudeerden.

Een aantal jaar geleden las ik in de Revu een artikel over oorlogen. Revu zette 10 (denk ik) oorlogen op een rij die op dát moment aan de gang waren. Er waren er meer, maar meer ruimte hadden ze niet. Vol ongeloof las ik over deze oorlogen. Oorlogen waar ik nog nooit van had gehoord. Waarvan sommige al jaren bezig waren, maar die ik nog nooit in het nieuws voorbij had zien komen.

Terwijl ik door het museum liep moest ik aan dat artikel denken. Aan de oorlogen die ook nu nog of weer aan de gang zijn. Vergeten oorlogen waar de media geen aandacht aan besteden omdat het ons eerlijk gezegd niet interesseert.

De buikpijn en tranen die ik had bij het lezen over wat er met deze mensen was gebeurd in de Tweede Wereldoorlog, voelde opeens hypocriet. Want waarom maak ik me wél zo (terecht) druk over wat er 65 jaar geleden gebeurde? Waarom roep ik keihard mee: “nooit meer!” Terwijl het elke dag weer gebeurt?

Een antwoord heb ik niet. In elk geval geen beter antwoord dan dat de menselijke geest al de ellende in de wereld niet constant op de voorgrond kan hebben. Normaal functioneren is lastig wanneer je eens de tijd neemt om te gaan zitten en nadenkt over het lijden, de honger, de armoede, de oneerlijke verdeling van rijkdom, oorlog en terreur en alle andere ellende die plaatsvindt op het moment dat ik in de stad loop om schoenen te kopen.

Nee, een antwoord heb ik echt helemaal niet. Maar er moet toch een verandering mogelijk zijn? En ik ben ervan overtuigd dat het cynisme dat kiezers, media en de westerse mens in het algemeen in z’n ban lijkt te hebben – het antwoord in elk geval niet is.

Maar ja, wat dan wel?

Klik op de foto voor het hele album

Maar heel soms, kom ik bij het zappen iets moois tegen. Iets wat me blij maakt dat ik me toch even los heb weten te weken van mijn monitor.

Deliver us from evil, heet de documentaire die ik gisteren op Nederland 2 ontdekte. Een documentaire uit 2006 over vader O’Grady, een katholieke priester die een spoor van misbruik en verkrachting achter zich liet, terwijl zijn meerderen hem het het hand boven het hoofd hielden om zo zichzelf de hand boven het hoofd te kunnen houden.

Shocking.

Natuurlijk hoor je de verhalen. Natuurlijk lees je de kranten. En bij eerder genoemd rotzooiprogramma Pauw & Witteman was ook een meneer te gast die als kind misbruikt was (een gênante uitzending door het gebrek aan respect van de presentator). Maar deze documentaire vertelt behalve het vreselijke verhaal over misbruik ook een indringend verhaal over het Katholieke systeem.

Al kijkend en gruwelend realiseerde ik me iets. En het is eigenlijk raar dat ik mij dit nu pas realiseer. Maar het is echt voor het eerst dat ik het zo scherp zie.

De manier waarop de leidinggevenden van deze O’Grady de situatie aanpakten deed me vreselijk denken aan misstanden bij grote corporate bedrijven. Duh, de kerk is gewoon een old skool (oldest skool) bedrijf en niks anders. Gesloten, geneigd tot het sluiten van de rijen zodra er kritiek ontstaat van buitenaf. En ál die priesters zijn marketeers of zo je wilt corporate communication. Maar dan wel bedrijven met de macht over de zielen van gelovigen in handen. Dat is een type macht waar geen mens over zou moeten beschikken.

Duh, zeg je nu. Ja, duh indeed. Maar eerlijk gezegd, hoewel ik hier een Koran, Thora, Bijbel en zelfs Mormoonse bijbel heb liggen en grotendeels heb gelezen -- ben ik al sinds mensenheugenis atheïst. Ik weet wel redelijk wat over religie, maar niet over de kerk (of de moskee) en de cultuur die daarbij hoort.

Toen ik op Aruba woonde -- waar de gelovigen-dichtheid veel hoger ligt dan hier -- heb ik zijdelings wel wat meegekregen van de gezelligheid, warmte en gemeenschapszin die mensen voelen bij het hele kerkelijke gebeuren. Maar steeds meer realiseer ik mij dat dat hand-in-hand gaat met een nauwheid en benauwdheid die zijn weerga niet kent.

Zo word ik bijna 35 en weet ik weer iets nieuws. Weten is anders dan lezen of horen. Het is het tot in het diepe voelen (fyi: voelen = som en conclusie van wat je weet. Niet iets magisch wat in je hart plaatsvindt).

Met dank aan de televisie dus. Maar, gelukkig laat ook het internet mij niet in de steek. Want gebaseerd op een opmerking van mij over het programma van gisteren op Facebook, wees iemand mij op een debat op BBC World met onder anderen Stephen Frye over de stelling “The catholic chrurch is a force for good in the world”. Mijn (qua zoekresultaten redelijk) betrouwbare vriend Google bracht mij op deze pagina waar je het hele debat kunt zien. Heb je weinig tijd, dan raad ik je aan het onderstaande deel van Stephen Fry te kijken. Ik raakte bijna (bijna want ik ben geen watje) ontroerd door de eloquente manier waarop meneer Fry zich uitdrukte. Prachtig.

www.youtube.com/watch?v=NL5WVecNdhk

Gelukkig voor de mensen om me heen houd ik me meestal in. Niet makkelijk, maar voor een interessant sociaal leven wel nodig. Maar zelfs met al mijn wilskracht lukt het me niet om ‘s ochtends net nadat de wekker mij wreed uit mijn droomwereld heeft verjaagd mij in te houden: “wat zullen we vanavond eten?” Is na goedemorgen mijn eerste communicatie richting de wederhelft. Gelukkig is hij inmiddels wel wat gewend en neemt hij mijn gebrabbel over het diner niet al te serieus.

Daarin is mijn obsessie overigens erg specifiek. Praten over eten, betekent praten over warm eten. De behoefte om uitgebreid kletsen over een boterham met salami kan ik met gemak onderdrukken. Een ovenschotel of zelfgemaakte kipsaté uit een willekeurige conversatie houden valt me veel zwaarder.

Nu vraag je je waarschijnlijk af waarom deze etenspraat nou zo’n probleem is. Waarom ik de moeite neem om mijn eetobsessie met je te delen. Niet omdat de mensen in mijn omgeving een interventie hebben georganiseerd en mij naar een ontwenningskliniek hebben gestuurd. Nee, zo erg is het echt nog niet. Het probleem zit hem in iets anders. Ik ben namelijk een zeer specifieke eter.

Een specifieke eter? Ja precies. Niet een moeilijke eter hoor. Als het eenmaal binnen is, dan blijft het allemaal prima en precies lang genoeg zitten. Het probleem is alleen dat ik alleen hele specifieke lust en dus ook hele specifieke dingen niet lust.

Zo eet ik heel graag tosti’s en pizza, maar gruwel ik van (rauwe) kaas. Of vind ik biefstuk heerlijk, maar lust ik geen tournedos. Vis moet ver van mij blijven, behalve tonijn – maar dan wel alleen maar uit blik. Zo kan ik jullie nog wel even blijven vervelen met de specifics van mijn eetpatroon, maar dat zal ik niet doen. Het punt is, dat ik dus graag fantaseer over eten, maar er maar weinig voedsel is dat ik zonder enig onderzoek zomaar kan verorberen.

Ik heb dan ook een hele praktische vraag aan jullie – de lezers van dit blogje: heb jij nog een lekker recept  - zonder vis, kaas (tenzij gesmolten) en tomaat (als rauw)? Ik heb wat nieuwe input nodig, maar blijf ongeïnspireerd. Fantaseren is nou juist zo leuk als het grenzeloos is. Help!

Dit specifieke nummer is een ranchera: de meeste dramatische en melancholische vorm van Zuid-Amerikaanse muziek die er is. Wat mij betreft een prachtig nummer, maar als je niet met dit soort muziek bent opgegroeid, kun je je dat misschien niet voorstellen.

Hoewel mijn Spaans zeer gebrekkig is (tenzij ik genoeg Tequilla heb gedronken -- dan is mijn Spaans namelijk perfect), kan ik de teksten van dit nummer redelijk goed volgen. Het nummer gaat over heimwee. Over een man die afscheid neemt van zijn geliefde San Juan. En hoe hij San Juan mist. Heimwee ken ik. Heimwee is vreselijk. Heimwee is erger dan dood. Het object dat je mist is er nog, maar niet te bereiken om wat voor reden dan ook. Elke keer dat ik verhuisde van Nederland naar Aruba of andersom. Elke keer dat ik van alles en iedereen afscheid moest nemen, for what seemed like for ever. Elke keer dat ik beloofde te schrijven, beloofde te bellen, beloofde te denken aan degene die ik achterliet. Al die keren dat ik in het vliegtuig stapte om 10 uur later aan de andere kant van de wereld wéér een nieuw leven tegemoet te gaan. Elke keer was ik er kapot van. Zes keer in totaal. Zes keer met z’n allen naar Schiphol. Zes keer tranen. Zes keer alles wat ik had in 20 kilo bagage proppen. Elke keer maandenlang een hoopje ellende. Ik haatte het.

Terwijl ik naar dit nummer over heimwee zat te luisteren moest ik opeens aan mijn moeder denken. Zij was 18 toen ze naar Nederland kwam om te studeren. Voor het eerst in Nederland. Niet helemaal alleen, want uit een grote familie. Maar toch. Ook zij moet dat hebben gevoeld. Ook zij moet de wuivende palmen, de kleinschaligheid, de gezelligheid van Aruba hebben gemist. En toen ze meer dan 20 jaar later terug verhuisde, de zomerse en winterse gezelligheid van Utrecht.

Opeens begreep ik waarom zij juist deze plaat kapot heeft gedraaid. Wat kan het lang duren voordat je doorhebt dat je ouders ook maar mensen zijn.

www.youtube.com/watch?v=D-r5tmaNgIo

En Mi Viejo San Juan

En mi viejo San Juan
Cuantos sueños forjé
En mis noches de infancia
Mi primera ilusión
Y mis quitas de amor
Son recuerdos del alma

Una tarde me fui
Así a extraña nación
Pues lo quiso el destino
Pero mi corazón
Se quedó frente al mar
En mi viejo San Juan

Adiós (adiós, adiós)
Borinquen querida
(Dueña de mi amor)
Adiós (adiós, adiós)
Mi diosa del mar
(Mi reina del palmar)
Me voy (ya me voy)

Pero un día volveré
A buscar mi querer
A soñar otra vez
En mi viejo San Juan

Pero el tiempo pasó
Y el destino burló

Mi terrible nostalgia
Y no pude volver

Al San Juan que yo amé
Pedacito de patria

Mi cabello blanqueo
Ya mi vida se va
Ya la muerte me llame
Y no quiero morir
Alejado de tí

Puerto Rico del alma, adiós