College 6.4 De maatschappelijke werkvloer*

Het recht werkt niet in een maatschappelijk vacuüm. Rechtsregels zijn slechts één van de factoren die invloed hebben op de beslissingen die mensen nemen, op hun gedrag en op hun verhoudingen met anderen. De werking van het recht zal dus steeds bekeken moeten worden in de context van het alledaagse sociale leven. De daar van kracht zijnde regels omvatten zowel rechtsregels als andere daar geldende normen en gebruiken.

Met het begrip rechtspluralisme duidt men in de rechtssociologie het feit aan, dat het recht van de staat slechts één van de vormen van sociale controle in de samenleving is.

Het rechtspluralisme besteedt aandacht aan de zogenaamde ‘semi-autonome sociale velden’ (SASV’s) waarin het recht moet functioneren.³ Sociale velden hebben hun eigen gewoonten, kunnen eigen regels voortbrengen en hebben middelen om gehoorzaamheid af te dwingen of te bevorderen. Wetgeving die beoogt veranderingen te brengen in de regels en verhoudingen van SASV’s zal terdege rekening moeten houden met deze sociale context.

* Metafoor ontleend aan J. Griffiths, De sociale werking van het recht in J. Griffiths & H. Weyers (red.), De sociale werking vant recht, Ars Aequi Libri (2005)
3. Terminologie van S. Moore in Recht en maatschappelijke verandering, de rol van het ‘semi-autonoom sociaal veld’ bij de werking van het recht in J. Griffiths & H. Weyers (red.), De sociale werking vant recht, Ars Aequi Libri (2005).