Wat een dag. Mijn tante is sinds kort directeur van het Arubahuis. Dat is een soort ambassade van Aruba in Nederland. Sinds heel kort woont en werkt mijn tante dus in Den Haag. Heel spannend, want een hele publieke functie. En ook heel stoer, want een plek waar zij veel kan betekenen voor de Arubaanse gemeenschap in Nederland. Er is samen met haar ook een nieuwe gevolmachtigd minister van Aruba naar Nederland gekomen. Oftewel er is een nieuwe politieke partij aan de macht op Aruba.

En om dat te vieren en om de gevolmachtigd minister en natuurlijk ook mijn tante als directeur een goede start te geven (nee, niet van Becel) was vandaag een bijeenkomst georganiseerd in het Rolhuis op het binnenhof in Den Haag. Onder de gasten de Arubaanse minister van toerisme en de Arubaanse premier, maar ook Nederlandse politici zoals John Leerdam, Jeroen Dijsselbloem, Ank Bijleveld en zelfs minister Donner.

Die laatste kon ik niet zomaar laten ontsnappen. I mean come on, hij is een ex-rapper. Een soort Snoop Dogg. Zodra ik hem in het oog kreeg trok ik mijn tante mee en verzekerde haar ervan dat zij hem moest ontmoeten. Nadat zij en Snoop Donnerr de handen hadden geschud, stak ik brutaal die van mezelf naar hem uit en stelde me voor als het nichtje van…. Overigens gaf ik direct toe dat ik dus totaal onbelangrijk was. Maar daar was hij het niet mee eens. Wel liet hij weten snel weer naar de ministerraad te moeten. Waarop ik hem ervan verzekerde dat ik dat direct zou Twitteren. Hij leek anders dan Maxime (vast zou zijn geweest) niet onder de indruk. Gelukkig maar, want ik vergat mijn belofte direct.

http://www.youtube.com/watch?v=jmLEt5oI5i8

Mijn tante had me voor de avond tot Personal Assistent gebombardeerd. Twitteren was er dus niet echt bij. Overigens ben ik totaal niet in de wieg gelegd voor de baan van personal assistent. Niet dat ik het niet kan (althans voor zo’n avondje dan nog net), sterker nog ik personal assistande er keihard op los. Maar mijn probleem is dat ik van een heel stel statige mensen, in een hele statige zaal, met allerlei statige speeches – altijd een beetje melig word. Prima op zich, ware het niet dat ik dat dan zelden voor me kan houden.

Zo bleek de Rolzaal náást de Ridderzaal te liggen. Een prachtige zaal trouwens die Ridderzaal, met op de muur de grondwet en aan de zijkant DE TROON. Jazeker, de troon waar onze koningin haar koninklijke derrière mag parkeren en waarvandaan ze ons toespreekt. Een troon die elke keer dat ik langsliep zachtjes riep: “zit op mij, het mag wel. Waarom niet?” Toen ik het voorstelde aan een andere personal assistent bleek zij het roepen van de troon totaal niet te horen. Geschrokken door mijn voorstel trok ze me aan mijn arm mee terug de Rolzaal in.

Kinders wat was dat zwaar. Een échte troon. Niet zo’n Eftelingding waar aan de zijkant een pinautomaat in verstopt zit, maar een echte koninklijke zitplek. Je kan toch van een normaal mens, niet verwachten dat die al lopend door zo’n lege  Ridderzaal de troon gewoon negeert.

Het is me overigens wel gelukt. Ik geef toe dat ik het keihard heb overwogen. Maar de grote mannen met de Star Trek V’s (ook wel bekend als securityreuzen) zagen eruit alsof humor niet hun sterkste punt was. Jammer maar waar. Ik moest de troon laten varen.

Gelukkig kon ik hier en daar mijn meligheid botvieren. Kon ik hier en daar iemand die zichzelf van alle belangrijkheid had opgeblazen tot een soort luchtballon een klein speldenprikje toedienen. Heerlijk om dat dan met een uitgestreken gezicht te doen. zodat de luchtballon in kwestie niet zeker wist of ik nou serieus was of zat te dollen.

En natuurlijk heb ik ook hele interessante gesprekken gehad, met hele interessante mensen. Oude statige heren en sjieke dames in tenue de ville (ik moest het opzoeken toen ik het op de uitnodiging las). En ook wel jongere statige lui van beide geslachten. En zoals het een echte personal assistant betaamt heb ik mijn tante’s cadeaus vastgehouden, kaartjes opgeborgen, speech aangegeven, de prompter geregeld en nog veel meer ge-assistant. Alleen voor haar doe ik dat hoor. Want langer dan een avond is dat niet vol te houden.

….en de volgende keer ga ik gewoon op de troon zitten.

Nieuws over de Antillen (of Aruba, voor die 3 Hollanders die het verschil weten) is meestal negatief. Niet omdat er alleen maar negatiefs gebeurt op die eilanden. Niet omdat het boevennesten zijn en luie uitvreters zoals Greetje Wildpis het Nederlandse volk wil doen geloven. Nee, simpelweg omdat er bijzonder weinig interesse is voor positief nieuws in het algemeen – en voor positief nieuws van de eilanden in het bijzonder.

Daarom maakte Percy Irausquin me ook altijd zo blij. Heel slim deed hij zijn ding. Heel gedreven maakte hij gebruik van zijn talent. Ik ben niet zo’n mode-moppie, maar daar ging het mij ook niet om. Als percy op tv was was ik altijd een beetje trots (als mede-Arubaan) – al weet ik best dat ik daarvoor niks heb gepresteerd, maar meer in het kader van al dat slechte en ongenuanceerde gezever. Dan was er Percy. En iedereen hier liep met hem weg. Een betere campagne had het Arubaanse toeristenbureau niet kunnen voeren.

En dan is hij opeens dood. Op zo’n stomme en zinloze manier. En los van dat het vreselijk is voor zijn familie en vrienden. Want dat is het. En ook los van dat er met zijn dood een groot talent verloren is gegaan (zo heb ik gelezen en ik wil het geloven) Is het ook een groot verlies voor Aruba en de andere eilanden. Zo’n sprankelend puntje positiviteit in al die xenofobie die tegenwoordig zo “in” is, mag eigenlijk niet verloren gaan.

Maar dat is hij. En dat is eeuwig zonde.

Veel sterkte aan iedereen die hem moet missen.

Hier overigens het condoleanceregister als je je geroepen voelt:

http://www.collection-prc.com/

Mijn oom hier op Aruba (Ruben Croes) is een soort van lokale bekendheid. Hij is hoofd Eerste hulp bij het ziekenhuis en op z’n minst net zo spannend zit hij bij Search en Rescue Aruba – de jongens die je uit het water trekken wanneer je met je bootje in de problemen raakt. Hij heeft trouwens ook een klein vliegtuigje en biedt keer op keer aan om mij/ons naar Curacao of Bonaire te vliegen. Wat is daarop uw antwoord? No way, Jose! Dat is niet eens een bus met vleugels, maar een scooter met vleugels en mij krijg je er niet in!

Maar goed, dat was even besides the point. Als lokale celeb krijgt Ruben vaak leuke etentjes en zulks aangeboden. Met al z’n werk heeft hij weinig tijd om daar allemaal wat mee te doen en dus – om een bijzonder lang verhaal kort te maken – kregen wij een zo’n etentje van hem cadeau. Bedankt Ruben!

1 giftcertificate van Restaurant Madame Janette. Goed voor een voorgerecht, hoofd- en nagerecht en 1 drankje per persoon (2 pers.). Volgens mijn vader was het “aangepast Indonesisch eten”. Waarbij aangepast betekent dat er weinig smaak aan zit en het eigenlijk bedoeld is voor niet-indonesiers die niks gewend zijn . We reden er dan ook heen met het idee dat we eerst op de kaart zouden kijken en eventueel nog weg zouden vluchten indien het nergens op leek.

Laat me je vertellen dat dit restaurant zich nogal goed heeft weten te verstoppen. Er staat wel een bord langs een redelijk goeie weg, maar de straatverlichting op Aruba is minimaal, dus daar moet je maar niet op rekenen. Na veel rondgerij wisten we toch de zandweg te vinden die moest leiden naar het aangepaste restaurant. Vol verbazing keken we naar de grote hoeveelheid auto’s die de niet geringe parkeerplaats in beslag nam. Op Aruba beginnen de nummerborden van huurwagens altijd met een V. We wisten dus dat het er vol moest zitten met toeristen. Geen idee hoe die MJ hadden gevonden, maar ze zaten er in grote getalen.

Nou het eten was noch Indonesisch, noch aangepast. Mijn Argentijnse steak was heeeeerlijk. De Surf en Turf (vlees en vis) van mijn vriend deed het ook goed. Gratis brood van tevoren, de glazen water werden continue bijgevuld (complimentary ook) en de cocktails dronken ook lekker weg. Goedkoop is Madame Janette niet. Maar dat maakte ons met onze fijne bon natuurlijk weinig uit. De porties zijn overigens grandioos! Zo grandioos zelfs dat een Amerikaanse vroeg: ” Whty are your portions so huge?”. Nou als Amerikanen dat soort vragen gaan stellen, dan weet je dat je teveel hebt opgeschept!

Anyways, in een poging om een steeds langer wordend verhaal toch wat korter te maken: bevind je je plots op Aruba, dan is Madame Janette absoluut aan te raden. Goede en vriendelijke service, lekker eten en krijg je je bord niet leeg, dan maken ze een prachtige doggy bag voor je waarin je de resten gewoon nog mee kunt nemen. Om je een idee te geven van de prijs: wij hadden 2 hoofdgerechten, 3 cocktails en een baco voor totaal $96 (80 euri ofzo?), maar (als we hadden moeten betalen) dan was het ‘t meer dan waard geweest.

Nog iets meer dan 3 weken en ik ben er weg van. Weg naar Aruba dus. En om die zonnige reis vast te leggen heb ik een camcorder gekocht. Er is namelijks niks leukers dan vakantiefilmpjes bewaren om er ter zijner tijd het nageslacht mee dood te vervelen! Maar filmen en vooral het bewerken van film zit niet perse in mijn capaciteitenpakket. Als échte nerd heb ik natuurlijk wel hier en daar wat met filmpjes zitten klooien. Maar Spielberg ben ik bij lange na nog niet.

Dat wordt dus oefenen, oefenen, oefenen. Over ongeveer een uurtje trek ik het centrum van dé stad van Nederland, om precies dat te doen. Een filmpje over Utrecht in elkaar draaien, moet toch niet al te moeilijk zijn.

Dus zie je een idioot met camcorder door de binnenstad loeren, dan ben ik dat dus. Spreek me maar aan hoor, dan kan ik je interviewen over het een en ander. En wie weet zit jij dan binnenkort in mijn nieuwste productie.

En een vraagje: wat is nou goeie video editing software? Oh, en heeft iemand nog tips?

UTRECHT – Toen in de jaren ’80 Hans Janmaat riep dat Nederland “vol” was viel iedereen over hem heen. Nu jaren later Geert Wilders roept dat de grenzen dicht moeten en de Antillen uit het koninkrijk moeten worden geknikkerd is er geen haan die er duidelijk verstaanbaar naar wil kraaien. Links heeft geen weerwoord op de verrechtsing van Nederland. Wat is er misgegaan?

De opkomst van Pim Fortuyn luidde het begin in van een nieuwe manier van politiek bedrijven. Fortuyn speelde tijdens zijn korte politieke carriére handig in op de gevoelens van ontevredenheid die al jaren bij de (voornamelijk) autochtone Nederlandse bevolking speelde. Hij nam geen blad voor de mond en werd voornamelijk geprezen om zijn uitspraken over de allochtone Nederlanders, vluchtelingen en illegalen. Typisch linkse thema’s, maar de linkerflank was al enige tijd in slaap gevallen en was vergeten de kiezer serieus te nemen. Daarnaast wist Fortuyn als erudiete en charmante man zijn boodschap in de juiste verpakking te presenteren. Dat in combinatie met een tanende economie maakte het voor Fortuyn mogelijk om zo snel, zo’n grote populariteit te behalen.

Toen 6 mei 2002 Pim Fortuyn dood werd geschoten betekende dat absoluut niet het einde van de nieuwe politieke periode die hij had ingezet. Sterker nog, doordat Pim werd vermoord voor hij mee kon doen aan de verkiezingen werden zijn woorden bijna  heilig. Daarnaast werden zowel de media als zittende politici aangewezen als medeschuldig aan zijn dood en werd het tegenspreken van Fortuyn’s ideeën gezien als een aanval op de vermoorde politicus zelf. In dit klimaat werd de toon steeds harder en gingen zelfs grote delen van de booschap van Fortuyn verloren. Wat overbleef was voornamelijk de harde lijn die werd ingezet tegen allochtonen. Daarbij speelde en speelt het mismanagement van het LPF bestuur ook een grote rol. Matt Herben mist de charme van fortuyn en ook zijn talent om de media te bespelen.

Maar de andere politieke partijen hadden intussen niet stilgezeten. Na het verlies dat gevestigde partijen zoals de PvdA en de VVD door Fortuyn hadden geleden, kozen vele politici eieren voor hun geld. Een groot deel van de ideeën die Fortuyn had aangedragen werden overgenomen en in een partijpolitiek jasje gestoken. Voor rechtse partijen zoals bijvoorbeeld de VVD was dit een relatief kleine aanpassing, maar de PvdA moest een hele nieuwe koers verzinnen, met aan het roer een nieuwe kapitein. Die kapitein werd de mediagenieke Wouter Bos.

Hoewel van origine een linkse partij, was de PvdA erg geschrokken van het verlies dat zij hadden geleden. Traditionele PvdA stemmende wijken en steden waren massaal overgestapt naar andere partijen. Om de stemmen weer terug te winnen koos de partij voor een lijn die meer aan de rechterkant van het midden ligt, dan aan de linkerkant. Deze nieuwe aanpak heeft de partij geen windeieren gelegd, want de PvdA  stijgt weer gestaag in populariteit. Maar de linkse identiteit is wel langzamerhand aan het verdwijnen.

Toen Geert Wilders afgelopen weekend zijn “onafhankelijkheidsverklaring” presenteerde bleef het oorverdovend stil aan de linkerkant van de politiek. Niet alleen de PvdA, maar ook Groenlinks en de SP hadden blijkbaar het gevoel dat de uitspraken van Wilders niet zomaar zondermeer tegen kunnen worden gesproken. In het licht van de afgelopen 3 jaar is dat misschien geen rare gedachte. Het rechtse, conservatieve gedachtengoed wint aan populariteit en daar probeert Geert Wilders een graantje van mee te pikken. Wouter Bos is het misschien vanuit zijn PvdA achtergrond niet eens met de uitspraken en ideeën van Wilders, maar is voorzichtig met het bagatalliseren van de steun die de plannen van de ex VVD-er hebben. Na de beschuldiging rond Fortuyn dat “de kogel van links” moet zijn gekomen, is links in Nederland bijna een scheldwoord geworden. Bos laat zich door Wilders niet uit de tent lokken.

Het resultaat van de linkse stilte is echter wel dat de allochtone Nederlanders zich steeds meer in de hoek gedrukt voelen en dat de gewenste integratie niet alleen uitblijft, maar in  veel gevallen zelfs tegen wordt gewerkt. Het is dan ook tijd dat Links de juiste toon hervindt en zichzelf binnen linkse kaders opnieuw, duidelijk definieert. Het zou kunnen dat dat in het huidige klimaat een oppositie positie betekent. Daarin zal links met als aanvoerder de PvdA moeten bepalen hoe zwaar principes wegen.

Oud stukje van mij. Was in de Amigoe geplaatst, maar was vergeten het ook hier te plaatsen. Dan weet ik tenminste zeker dat het bewaard blijft:

HET IS niet dat Wilders ons boeven en onze geliefde eilanden boevennesten noemt. Het is niet dat hij niet eens weet dat het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit Nederland, de Antillen n Aruba. Nee, dat is niet wat maakt dat ik als zogenaamd goed gentegreerde allochtoon mij steeds meer afkeer van de Nederlandse samenleving. Dat is niet de reden dat ik zo langzamerhand steeds meer afstand neem van mijn geboorteland en feitelijk aan het on-integreren ben.

Nee, de reden daarvoor is aan de andere kant te vinden. Aan de linkerkant van mijn horizon als het ware. Ik voel mij door het uitblijven van een sterk, realistisch, maar redelijk links antwoord op de verrechtsing in Nederland, niet meer veilig hier. Het zwijgen van links tegenover de loeiharde brul van rechts, maakt dat ik mij in het land waar ik ben opgegroeid ontworteld voel. Elke keer dat Wilders de voorpaginas domineert en ik op geen van de vervolgpaginas een tegengeluid kan ontdekken, bekruipt mij een sterk gevoel van onbehagen.

Hoe kan het dat partijen die bekendstaan om hun actiebereidheid, partijen die nota bene in de oppositie zitten en bij uitstek dus in de positie om zich uit te spreken, zo oorverdovend stil blijven? Lijden ze collectief aan het post-Pim-Fortuyn syndroom? Zijn ze z bang voor het gewone volk, dat ze liever basisprincipes laten varen dan de toorn van deze illustere mensen te riskeren? Wat is het dat hen tegenhoudt bij het innemen van een echt standpunt? Wie schrijft die slappe reacties, die vlees noch vis zijn en waaruit helemaal niet duidelijk blijkt dat wat Wilders roept over allochtonen, islamieten, Antillianen et cetera, recht ingaat tegen waar links voor staat? Ik weet het niet, maar feit is dat het niet Wilders is die mij angst aanjaagt, de linkse apathie wel!

XAVIERA RINGELING

“Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen mogen zich gelukkig prijzen dat een lange evolutie, ongeveer met onze eeuw begonnen, heden haar bekroning vindt in de bevestiging van het statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Dit is het resultaat van de ontwikkeling die voerde tot het definitief opheffen der koloniale verhoudingen.”

Met deze woorden ondertekende Juliana op 15 december 1954 het koninkrijkstatuut in aanwezigheid van de delegaties van Suriname en de Nederlandse Antillen. Met het statuut werden de staatskundige verhoudingen tussen toen nog Suriname en de Nederlandse Antillen vastgelegd. In de praktijk betekent het statuut dat de drie rijksdelen één staatshoofd hebben, één minister van buitenlandse zaken en één leger, maar dat ze elk hun eigen, autonome regering hebben. Met het statuut bedongen de Nederlandse Antillen en Suriname een gelijkwaardige plaats in het koninkrijk. 

De totstandkoming van het koninkrijk ging in eerste instantie vanuit Nederland niet van harte. Maar na de tweede wereldoorlog was er wereldwijd een roep om onafhankelijkheid en autonomie voor koloniën en Nederland zwichtte uiteindelijk voor de internationale druk die vooral vanuit Amerika werd uitgeoefend. De bedoeling was dat het statuut uiteindelijk de weg vrij zou maken voor volledige onafhankelijkheid van de voormalige koloniën.

In 1975 bereikte Suriname die onafhankelijk. Maar toen Aruba en de Antillen de mislukking zagen van het land Suriname gaven zij elk streven naar volledige onafhankelijkheid op. Wel bedong Aruba in 1986 een status aparte. Dit houdt in dat Aruba vanaf ’86 niet langer onder de landsregering van Curacao valt, maar een eigen autonome regering heeft. Daarmee bestaat het koninkrijk uit drie leden in plaats van twee: Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba.  Eén vand e voorwaarden van de status aparte van Aruba was dat zij binnen 10 jaar volledige onafhankelijkheid zouden verkrijgen. Uiteindelijk heeft Aruba, na een referendum onder de bevolking waarbij duidelijk ‘nee’ tegen deze optie werd gezegd, hier van af gezien.

In 2004 bestond het koninkrijksstatuut 50 jaar en nog steeds kenmerkt van alle kanten weerbarstigheid de relatie tussen Nederland en zijn voormalige koloniën. Vanuit Nederland komt steeds vaker de wens om de eilanden af te stoten en hen volledige onafhankelijkheid te ‘schenken’. In een recente poll sprak 55% van de Nederlanders zich uit vóór onafhankelijkheid van de Antillen.

Uit deze uitslag blijkt ook meteen dat de kennis bij de Nederlandse bevolking van het statuut en de andere landen uit het koninkrijk minimaal is. Eén van de aspecten die in het document is vastgelegd, is dat geen enkele partij  zonder akkoord van de andere twee partijen uit het verband kan stappen.

Nederlandse politici die een boodschap met dezelfde lading verwoorden realiseren zich niet dat het niet enkel een kwestie is van statutaire afspraken die opgelegde onafhankelijkheid in de weg zitten, maar dat daarnaast Amerika belang heeft bij de Nederlandse aanwezigheid in het met drugs beladen caribische gebied. De verenigde Staten zullen Nederland nooit toestaan zich zomaar terug te trekken.

Het ongegronde gekissebis in de media heeft wel tot resultaat dat de verhoudingen tussen Nederland en zijn rijksgenoten op gespannen voet zijn komen te staan. Vanuit Aruba en de Antillen worden steeds vaker Nederlandse plannen gedwarsboomd aangezien er voor uitvoering goedkeuring nodig is van alle leden van het koninkrijk. De Nederlandse opstelling wordt aan de andere kant steeds hardere en is in veel gevallen gebaseerd op een minimale kennis van zaken.

De afgelopen 50 jaar hebben aangetoond dat het koninkrijksgevoel tussen de rijksdelen minimaal is en dan voornamelijk van Nederlandse kant. Vanuit de eilanden is het koninkrijksgevoel en de binding met Nederland veel groter dan andersom. Voor een deel komt dat doordat veel  van de eilanders zich intussen permanent in Nederland hebben gevestigd. Hierdoor blijft de band met Nederland sterk. Daarnaast speelt het koningshuis op de Antillen en Aruba nog steeds een grote rol. Bij de weinige bezoeken die leden van het koningshuis aan de eilanden brengen, worden zij door de lokale bevolkingen telkens weer hartelijk ontvangen.

De gemiddelde Nederlander heeft over het algemeen geen idee van wat er zich op de eilanden afspeelt, terwijl het Nederlandse nieuws daar wel voorhanden is nauwlettend in de gaten wordt gehouden.

Deze Nederlandse houding leidt nogal eens tot irritaties bij de Caribische Nederlanders en versterkt de onwil om tot goede afspraken te komen over de toekomst van het koninkrijk, want hoewel het koninkrijksstatuut de formele verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden regelt zegt het weinig over de informele houding tussen de rijksgenoten. Veel Arubanen en Antillianen ervaren het gebrek aan kennis over hun eilanden van Nederlanders als zeer beledigend.

In 2004 heeft de werkgroep ‘Bestuurlijke en Financiële Verhoudingen in de  Nederlandse Antillen’ onder leiding van ‘papy’ Jesurun een advies uitgebracht over de toekomst van de verhoudingen tussen de eilanden en Nederland. In het rapport adviseert de werkgroep om de aparte eilanden directe banden te laten onderhouden met Nederland. Nu is het zo dat alleen Aruba een eigen regering heeft en dat alle andere eilanden onder de regering op Curacao vallen.  Wanneer bijvoorbeeld Bonaire een kwestie bij Nederland neer willen leggen, zijn zij gedwongen om dat via de Antilliaanse landsregering op Curacao te doen. Direct overleg met Nederland is dus alleen mogelijk voor Aruba en de Antilliaanse landsregering en niet voor de aparte eilanden.

Daarnaast adviseert de werkgroep de Nederlandse overheid om de schuldenlast van de Antillen op te lossen zodat met een schone lei kan worden begonnen met het herstel van de economische situatie. Vooral Curacao kampt met grote financiële problemen en torenhoge schulden die ook hun weerslag hebben op de andere eilanden. Het is namelijk ook Curacao die de middelen verdeelt over de vijf eilanden van de Antillen. Daarbij is het dan ook meestal het belang van Curacao zelf dat wint van het algemeen Antilliaans belang. Voor Aruba geldt dit in mindere mate, hoewel ook dit eiland kampt met schulden. Aruba’s economie is echter stabielere dan die van de Antillen.

Volgens de werkgroep is de tijd gekomen om het statuut te hervormen en veranderingen door te voeren die zullen leiden tot beter bestuur en duidelijkere verantwoordelijkheden voor alle partners. De Nederlandse overheid staat mild positief tegenover de aanbevelingen van de werkgroep en is bereid het ontbinden van de Nederlandse Antillen te overwegen.

In 2005 is tijdens een ronde tafel conferentie over het rapport Jesurun gesproken. Voor het eerst hebben vier van de vijf Antilliaanse eilanden samen afgesproken om akkoord te gaan met de adviezen van de werkgroep. Curacao liet het bij deze conferentie echter afweten. Zij willen de uitslag afwachten van een referendum waarin de bevolking zich kan uitspreken over de toekomst van het eiland.

Na 50 jaar is de tijd voor verandering absoluut aangebroken. Niet alleen in het statuut, maar ook zeker in de manier waarop de koninkrijksleden met elkaar omgaan. In praktische en politieke zin is het onmogelijk voor Nederland om eenzijdig uit het koninkrijk te stappen. In de bizarre situatie dat Nederland toch voor deze optie zou kiezen, schrijft de wet voor dat Koningin Beatrix nog steeds staatshoofd is van het koninkrijk en als zodanig woonachtig zou moeten zijn binnen dat koninkrijk. Zij kan dan dus niet anders dan verhuizen naar één van de eilanden.

Los van dat praktische punt kan Nederland het zich niet veroorloven om de eilanden aan hun lot over te laten. Voor een voormalige kolonisator is het ondenkbaar om de voormalige koloniën op die wijze te laten vallen.
Voorlopig zitten Nederland, Aruba en de Nederlandse Antillen dus nog met elkaar opgescheept. Een toekomstige versie van het statuut doet er dan ook goed aan van die situatie uit te gaan en zich niet meer te richten op ontkoppeling van het koninkrijk.

Bronnen:
Boek: ‘De toekomst van het koninkrijk’ – John Jansen van Galen
Website Koninkrijksspecial Wereldomroep
Website Koninkrijksspecial kennisnet
Website Ministerie van Binnenlandse Zaken
‘het rapport Jesurun’

1 januari 2001, het eiland Aruba beleeft een belangrijke primeur met de invoering van de Algemene Ziektekosten Verzekering (AZV). Aan deze invoering was een lange, soms bittere, politieke strijd vooraf gegaan, maar op die eerste januari was het dan eindelijk zover. Als enige land in het Nederlandse koninkrijk kon Aruba zich beroemen op een echte volksverzekering.

Het idee van een volksverzekering die toegankelijk was voor iedereen ontstond al in 1987. Ook in Nederland werd er eind jaren 80 nagedacht over een dergelijke verzekering. In opdracht van het kabinet Lubbers, bracht een comissie onder leiding van toenmalige Phillips topman Wisse Dekker, het rapport ‘bereidheid tot verandering’ uit. De hoofdzaak van het rapport was dat er één basisverzekering moest komen met een verzekerd basispakket dat 85% van de bestaande voorzieningen zou omvatten.

Ook in de huidige Nederlande politiek wordt nog steeds gesproken over de invoering van een dergelijke volksverzekering. Maar verder dan de AWBZ en het ziekenfonds is het hier nog niet gekomen.

Voor de invoering van de AZV op Aruba was er net als nu nog in Nederland sprake van uiteenlopende regelingen voor verschillende groepen. Zo hadden de ambtenaren hun eigen verzekering, waren er particuliere verzekeringen en sloten  werknemers verzekeringen af via hun werkgevers. Particuliere verzekeraars hadden veel macht en sloten vaak ouderen of chronisch zieken buiten. Voor werknemers van de grote bedrijven was het in veel gevallen mogelijk om collectieve verzekeringen af te sluiten bij de verzekeraars waarbij ook de gezinsleden werden verzekerd, maar gezinsleden van werknemers uit het klein- en middenbedrijf  hadden deze luxe niet en moesten voor veel geld particuliere verzekeringen afsluiten.

Er was wel de pro-paupere kaart (PPK), bedoeld voor de minder bedeelden. Deze kaart werd uitgegeven door de directie sociale zaken aan mensen die onder een bepaalde inkomensgrens zaten. De overheid had een aantal zorgveleners in dienst die voor een vast salaris mensen die binnen de PPK regeling vielen hulp verleenden. Het nadeel van dit systeem was dat zorgverleners in veel gevallen liever de particulier verzekerden hielpen omdat deze hen meer geld opleverden. Zij kregen voor hulp aan PPK-houders namelijk een vast maandsalaris en het loonde dus niet om deze mensen te helpen, aangezien zij aan het einde van de maand hun geld toch wel kregen. Hierdoor ontstonden voor PPK-houders lange wachttijden en hadden zij slechte toegang tot de zorg.

Een ander nadeel van het oude systeem was dat er weinig inzicht was in de kosten van de gezondheidszorg op Aruba. Dat er veel geld uit werd gegeven was duidelijk, maar waar het geld exact naartoe ging was door de versnippering van verzekeraars niet inzichtelijk voor de Arubaanse overheid. Daardoor was kostenbeheersing bijna onmogelijk.

Naast de financiële nadelen van het PPK systeem was het voor de overheid ook bijna onmogelijk om op medisch vlak inzicht te krijgen in de zorg. Wat waren de trends op het gebied van ziekten en hoe kon de overheid bijvoorbeeld doelmatige campagnes opzetten als niet duidelijk was waar de problemen exact lagen.

Daarnaast konden zorgverleners binnen het oude systeem hoge salarissen binnenslepen doordat er geen enkel toezicht hierop was en ook daardoor stegen de kosten van de zorg op Aruba razendsnel.

Het idee van het oude systeem was dat er met de verschillende verzekeraars concurrentie zou ontstaan. Deze concurrentie zou verzekeraars dwingen de prijzen te verlagen. Maar door de kleinschaligheid van het eiland Aruba, kwam de beoogde concurrentie niet van de grond. Alle verzekeraars moesten toch dezelfde zorgverleners contracteren. In grotere landen zijn er meer mogelijkheden voor concurrentie doordat verzekeraars zorgveleners bij onderhandelingen tegen elkaar uit kunnen spelen. Op Aruba is dat vaak niet mogelijk, zo heeft het eiland bijvoorbeeld maar één neuroloog en valt er voor verzekeraars dus weinig te onderhandelen.

Het principe van de AZV is dat één uitvoeringsorgaan het hele zorgstelsel regelt. Dit was exact wat sommige tegenstanders van de invoering van dit systeem niet zagen zitten. Zij waren bang dat het uitvoeringsorgaan een monopolistische positie zou krijgen. Een ander argument van de tegenstanders van de AZV was dat men bang was dat de AZV teveel onderhevig zou zijn aan de invloed van de -op z’n minst gezegd- dynamische politiek op Aruba en zij maakten zich zorgen dat de AZV speelbal zou worden van allerlei politieke belangen.

De monopoliepositie van de AZV is een bewuste keuze geweest. Door de uitvoering in handen te leggen van één orgaan was het nu eindelijk mogelijk inzicht te verkrijgen in de zorg. In plaats van dat informatie op verschillende plaatsen, op verschillende manieren werd vastgelegd, werd met de komst van de AZV één database opgezet die alle relevante informatie bevatte.
Aan de ene kant kon nu de consumptie van patiënten worden bijgehouden en aan de andere kant de productie en effectiviteit van zorgverleners. Werkzaamheden en kosten van specialisten, medicijngebruik, trends in ziekten kunnen nu uit deze database gefilterd worden.

Doordat er maar één uitvoeringsorgaan is, zijn arsten verplicht om te onderhandelen met de AZVm want alleen gecontracteerde artsen krijgen AZV patiënten toegewezen. Arsten die zich buiten de AZV stellen kunnen op Aruba niet in hun levensondethoud voorzien, aangezien de toeristische sector niet voldoende patiënten voor hen genereert. In de praktijk betekent dat dat dit systeem de AZV in staat stelt om artsen aan te spreken op hun effectiviteit. Als er een arts is die bijvoorbeeld veel vaker doorverwijst dan zijn collega’s, dan kan deze arts hierop worden aangesproken. Verbeteren de prestaties niet, dan kan de AZV het contract met de arts verbreken. Voor de komst van de AZV, was dit met de vele zorgverzekeraars, die ook niet samenwerkten, onmogelijk.

Wat betreft het tweede argument van de politieke inmenging is wel een poging gedaan om de AZV te beschermen, door in de Arubaanse wet een aantal waarborgen op te nemen zodat de politiek minimale invloed zou hebben op het uitvoeringsorgaan. Zo had de overheid in het bestuur van het orgaan maar een beperkt aantal zetels (geen meerderheid) en had de minister van volkgezondheid over de bedrijfsvoering van de AZV geen enkel zeggenschap.

In 2004 echter heeft de huidige Arubaanse regering deze maatregelen teruggedraaid en daarmee een grotere invloed verkregen op de AZV.  Dit was mogelijk doordat de politieke partij Movimiento Electoral di Pueblo (MEP) bij de verkiezingen in 2001 een absolute meerderheid in het parlement verkreeg en het lukte hen op die wijze de verandering in wetgeving door te drukken.

Hoewel de discussie over de invoering van een volksverzekering al rond 1987 ontstond werd tot deze invoering uiteindelijk vrij plotseling overgegaan. Deze snelle invoering had een politieke grondslag. 2001 was een verkiezingsjaar en de regering wilde de AZV rondkrijgen vóór de verkiezingen aanvingen. Het was voor de Arubaanse Volks Partij (AVP) de laatste daad voor zij de macht over moesten dragen aan de MEP. Door die plotselinge invoering, waren een aantal voorbereidingen niet volledig afgerond. Zo hadden bij invoering niet alle inwoners van Aruba een AZV pasje, het pasje dat nodig is om je te legitimeren en van de zorg gebruik te mogen maken.

Ook was het door de overhaaste invoering van de AZV niet gelukt om met alle zorgverleners al contracten af te sluiten. Dit was op zich niet zo gek. Het ziekenfonds systeem in Nederland werkt ook met dergelijke contracten en hier had het zo’n 20 jaar geduurd voordat die invoering rond was. Op Aruba lukte het dat eerste jaar dus niet om de onderhandelingen met de zorgverleners over hun contracten helemaal rond te krijgen.

Naast de nadelen die de snelle invoering van de AZV met zich meebracht, was er ook een ander probleem. De kosten die waren beraamd voor invoering van de AZV bleken niet nauwkeurig. Dit was in principe ook niet haalbaar omdat de overheid nu juist geen inzicht had in de kosten van de zorg door de versnippering van verzekeraars. Al heel snel bleek dat de kosten voor de AZV veel hoger zouden komen te liggen dan men op basis van oude gegevens voorspeld had. Dat de regering de kosten zo laag had ingezet was daarnaast ook een politieke beslissing: om de werkgevers in te laten stemmen met de AZV hadden zij de kosten enigszins geflatteerd. Doordat de AZV in het eerste jaar niet voldoende inkomsten genereerde, ontstonden er grote tekorten.

AZV genereert zijn inkomsten uit een premie die wordt betaald door de werkgever van 6,5% van het brutoloon, een premie die wordt betaald door de werknemer van 1% van het brutoloon en daarnaast verstrekt de overheid vanuit de staatskas een zogenaamde landsbijdrage aan het AZV-fonds. In het eerste jaar lag het percentage voor de werkgeversbijdrage vele malen lager, waardoor de AZV in de problemen kwam. Intussen zijn de percentages bijgesteld en zijn er ook andere maatregelen genomen om de kosten van de AZV te drukken.

De toekomst van de AZV staat net als in Nederland in het teken van kostenbeheersing en verbetering van de kwaliteit van de zorg. Anders dan in Nederland is echter dat dit niet zozeer bereikt wordt door bezuinigingen maar door verbetering van de effectiviteit van de bestaande zorg.

Zo is er in 2004 een zogenaamde positieve medicijnenlijst ingevoerd. Op deze lijst staan generieke medicijnen die door de AZV vergoed worden. De prijzen van deze medicijnen liggen vele malen lager dan van merk-medicijnen. Dit is een gevolg van patentwetgeving. Wanneer een patent op een medicijn vervalt, mogen andere fabrikanten het medicijn ook gaan produceren. Dit doen zij meestal voor minder geld dan de patenthouder die er gebaat bij is om in de tijd dat het bedrijf het patent voert, de prijs zo hoog mogelijk te houden.

Daarnaast zijn de salarissen voor specialisten die met de AZV werken nu begrensd en kunnen zij niet meer verdienen dan een maximum van 295 000 euro per jaar. Voorheen verdiende een aantal Arubaanse specialisten door hun monopoliepositie een absurd hoog salaris. De AZV heeft aan deze praktijken, die ten koste gaan van de patiënt, een einde gemaakt.

Een andere manier om de kosten te beheersen iseen eigen bijdrage voor patiënten. De bedoeling van deze eigen bijdrage is het verhogen van de drempel naar de zorg. Deze actuele discussie heeft een politieke lading in verband met de verkiezingen van september 2005. En zal waarschijnlijk pas na de verkiezingen tot beslissingen leiden.

Ondanks de kinderziektes die de AZV geleden heeft bij invoering, kan er toch van een groot succes voor Aruba worden gesproken. De AZV zorgt ervoor dat iedereen toegang heeft tot de zorg op het eiland en met de brede dekking die de AZV biedt, staat deze gelijk aan datgene wat in Nederland binnen het ziekenfonds wordt geboden.

Daarnaast heeft de AZV ervoor gezorgd dat de betaling van de zorg op het eiland eerlijker geschiedt. Door de procentuele bedragen die aan premies moeten worden betaald, wordt rekening gehouden met de draagkracht van de bevolking. Ook voor Nederland is een dergelijke volksverzekering absoluut een optie. Alleen al gezien het feit dat de AZV met dezelfde dekking de bevolking minder kost. In Nederland zo’n 9% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) en op Aruba ‘slechts’ 6,5%, is de invoering van een dergelijk systeem het overwegen waard.

Voor oplossingen voor de hoge kosten van de gezondheidszorg in Nederland hoeven wij dus niet ver te kijken, maar kunnen wij gewoon binnen ons eigen koninkrijk blijven.

Aruba en Curacao worden momenteel bedreigd door een orkaan. Wat een stress hier in huis. Mijn beide ouders (en minimaal de helft van mijn famile) wonen namelijk op Aruba.

Gek genoeg is hier in het weinig te vinden over orkaan Ivan. Blijkbaar is het toch weer eens niet belangrijk genoeg. Raar vind ik dat altijd. Wij op Aruba zien onszelf en ook Nederland als delen van 1 koninkrijk. Wanneer er in Nederland vervelende dingen gebeuren leven we allemaal mee. Maar in het nieuws van vandaag werd voornamelijk aandacht besteed aan de arrestatie van Godett. BAH!

Zelfs met de orkaan in Florida werd veel meer tijd vrijgemaakt om nieuws te tonen erover. En dat terwijl Nederland en Florida geen BAL met elkaar te maken hebben. Wat kan ik daar boos over worden zeg.

Nu (het is bijna 9 uur) zijn de media eindelijk wakker geworden en kan ik het een en ander lezen in kranten en zien op het nieuws. Op Aruba en ook op Curacao is men er al veel langer mee bezig.

Vanmorgen heb ik nog mijn vader gebeld om hem op het hart te drukken zich voor te bereiden op de orkaan. Natuurlijk kan het zo zijn dat Ivan Aruba helemaal niet raakt, maar met een orkaan weet je het gewoon niet. En Aruba is er op geen enkele manier op voorbereid. Normaliter komen orkanen niet over ons deel van de cariben.

Maar zelfs als de orkaan niet direct over Aruba gaat, zal Aruba toch minimaal met een heftige tropische storm te maken krijgen. Ook dat kan veel schade aanrichten.
Ik zelf zat op het eiland tijdens orkaan bret en ik kan je vertellen dat het een indrukwekkende gebeurtenis is. Bret raakte Aruba niet, maar ging tussen Aruba en Curacao door. Maar de schade was alsnog enorm. Los daarvan was het gewoon doodeng. Ik weet nog dat ik net voor de avondklok inging (dan mag niemand de straat meer op) naar een familielid toeging, om daar te kunnen schuilen. Het was doodstil op straat. En dan bedoel ik niet dat er niemand was, maar je hoorde geen honden, geen vogels, geen krekels, NIKS. Dieren schijnen dat soort natuurgeweld aan te voelen komen. Ik weet alleen nog dat er een surrealistisch sfeertje hing.

Maar goed, mijn ouders zitten dus daar en ik maak mij toch wel zorgen. Ze hebben 20 jaar in Nederland gewoond en als goed geitegreerde burgers is hun motto: doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. De laatste keer dat ik ze aan de telefoon had heb ik ze dan ook echt moeten overtuigen van het feit dat ze zich echt moeten voorbereiden: just in case.

Mijn oma die daar ook woont is helemaal overstuur. Dat heeft mijn moeder er dan toch toe aangezet om in ieder geval voldoende drinkwater in te slaan en alvast alles klaar te leggen om te gaan schuilen. Gelukkig maar, anders zou ik vanavond helemaal niet meer slapen.

Ik hoop gewoon dat Ivan Aruba overslaat! De regering al daar heeft helemaal niks voor haar burgers gedaan! Er zijn niet eens shelters op Aruba momenteel. Alles is al dicht en je kan nergens meer iets inkopen.

Pffff duimen jullie met me mee dat het goed komt

Elke keer als je denkt het te hebben verslagen komt het op het meest onverwachte moment weer terug. Een liedje, een geur, een sfeer, zelfs een bepaalde temperatuur kan zo’n overweldigend gevoel van heimwee losmaken dat er niet meer tegen te vechten valt. Op zulke momenten ben ik bereid om van vandaag op morgen mijn koffers te pakken en terug te verhuizen naar Aruba. Om alles hier achter te laten en zonder ook maar 1 keer om te kijken terug te gaan naar huis.

De warmte – en ik bedoel dan niet aleen het weer- de sfeer waarin geen ruimte is voor langdurige stress, de feestjes, de familie, op zulke momenten kan ik niet begrijpen hoe ik het ooit achter heb kunnen laten. Zittend op de hooiberg met je vrienden de zin van het leven bespreken of onder het genot van een (veel lekker smakende) baco, in de heerlijke warme wind genieten van dat ene moment dat alleen op Aruba een eeuwigheid lijkt te duren.

Het gevoel van heimwee is hartverscheurend. Zo’n pijn en geen enkele manier om het op te lossen. Want wanneer de eerste vloedgolf voorbij is, begint de realiteit langzamerhand weer door te sijpelen. Heel even was ik vergeten waarom ik ook alweer weg ben gegaan van het eiland. Waarom ik de deur tot het paradijs heb moeten sluiten. En dan komt de tweede heimwee-golf en zijn alle familieruzies en bemoeienissen weer vergeten. Het geroddel en de bekrompenheid van sommigen (!) is weer bedekt met de mantel der liefde. De kinderachtige politieke spelletjes die worden gespeeld en de onbalans tussen aandacht voor wereldzaken en aandacht voor carnaval ver naar achteren gedrukt. De frustratie wanneer je iets snel gedaan wil krijgen bij bijvoorbeeld Setar of een andere organisatie is slechts een echo in het licht van die tweede heimwee-golf. De tweede golf laat ik bewust z’n gang gaan. Ik wil me Aruba alleen maar als paradijs herinneren, met een mooie roze bril op bezien. Dan komen de tranen, ik laat ze lopen, het hoort erbij. Nobody can say goodbye to paradise without crying at least one tear.