Vier instrumenten, een versterker uit de jaren ’60 en een foto van de band waar mijn vader in zong en mijn ooms en tantes in speelden. Achtentachtig jaar is mijn opa en dat is er van hem over. Afgelopen donderdag deed de rechter uitspraak: mijn opa moest worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Gedwongen dus. Laat ik beginnen met te stellen dat mijn opa een vreselijke kerel is. Sinds hij lang geleden van mijn oma scheidde (en dat niet op en bepaald nette manier) heb ik persoonlijk bijzonder weinig contact met hem. De afgelopen 20 jaar heb ik hem misschien 5 of 6 keer gezien en meer leek mij niet nodig. Mijn vader daarentegen heeft wél al die tijd – als enige van zijn broers en zussen – contact gehouden. Hij was nu ook in Nederland om de zitting bij te wonen en de gedwongen plaatsing van mijn opa tegen te gaan.
Volgens de psychiater is mijn opa dement. Wat de psychiater niet weet – en mijn vader en ik wel – is dat mijn opa’s dementie selectief is. Hij herkent aleen de mensen waar hij wat van wil of die hij – op zijn unieke manier – mag. Alle mensen die hij als vervelend ervaart weet hij zelfs na 3 seconden niet meer te herkennen. Dat is niks nieuws, dat deed hij altijd al. Mijn opa is behalve muzikant namelijk ook een uitstekend acteur. Maar op je 88ste kan dat gevaarlijk zijn. Voor je het weet zit je in een gesloten inrichting.
Het een en ander was zoals je wel begrijpt mijn opa’s eigen schuld. Toen hij gewoon nog naar zo’n aanleunwoning of later verzorgingstehuis kon, weigerde hij. Doodsbang was hij dat hij dat Hollandse eten moest eten. Mijn opa kan heerlijk Surinaams koken (egoist of niet) en doorgekookte sperziebonen, daar lag hij dus wakker van. Hij speelde een spelletje “ik niet begrijp” met de hulpverleners dat uitmondde in een verblijf in tehuis weltevreden dus.
Natuurlijk was het een beetje zijn eigen schuld. Zijn koppigheid en irritantheid hebben hem in de problemen gebracht. Maar ja, an sich heeft een mens recht op dat soort eigenschappen zou ik denken. Maar nogmaals, op je 88ste is dat nogal gevaarlijk. De rechter had geen boodschap aan de uitleg van mijn vader. De hele zitting duurde nog geen half uur. Gedwongen opname. Mijn opa had nog een uur om wat spullen bij elkaar te zoeken en afscheid te nemen voordat de ambulance arriveerde en dat was het. Het einde van zijn zelfstandige leven als volwaardig mens.
Mijn vader vertelde dit verhaal onbewogen. Maar dat was hij niet. Wij die hem goed kennen wisten dat. Met open mond en pijn in mijn buik luisterde ik naar hem. Nee, mijn opa en ik hebben geen band. Mijn vader en ik wel. En ik voelde met hem mee. Hij was degene die zijn vader troostte en kalmeerde toen hij niet eens begreep wat er nou precies was gebeurd. Hij was degene die naar de instelling ging om mijn opa moed in te praten. Ook toen het diner bleek te bestaan uit sperziebonen met appelmoes. Oef…Hij moest gisteren weer terug naar Aruba en zijn vader daar achterlaten. Verdorie zeg. Het is echt wat. Of niet niks. Of een ding. Maar ik was er even stil van. Achtentachtig jaar en je leven is niet meer echt de jouwe. Ik hoop dat hij bij mij nooit zo ver komt.
Don’t stress….it’s just me!
I’ve spent over 25 years working in content strategy and digital transformation, which means I’ve seen enough technology hype cycles to be skeptical and enough genuine innovation to stay curious.
Want to talk shop? Do get in touch!
I have a newsletter and it's bearable. Subscribe to read my (Gen)AI articles!
Dat is inderdaad tragisch, hoe onaangenaam je opa ook is.
Ga je je opa bezoeken in die instelling ?
Hoi Xaviera,
your granddad happens to be my father, yes you’re a hundred procent niece of mine.
And why is it that I don’t care one bit?
Find that out on our reunion on saturday 20th oktober
All dad’s children as far as located will be there.
see you; maybe?
Why you don’t care is of no consequence to me. No offense… I only care about the fact that my father’s actual brothers and sisters choose not to act and therebye punish not my grandfather but my father.
Is it possible that your father punished himself by acting?
Ja, dat zal het zijn.
Dag Xaviera dat verhaal zette me bestwel aan het denken ik heb zelf nl ook zoiets meegemaakt al ben ik niet dement of heb een psysisch probleem.
Toen ik jong was nl heb ik een zware hersenkneuzing gehad en dat is gelukkig genezen al duurt dat best lang maar er is 1 voordeel je bent er zelf bij.
Ik ben ook 2.5 jr lang bij de pscholoog geweest om mijn hersenen een beetje op te kalefateren maar dat heeft mijns inziens allemaal weinig of niks geholpen er gingen vele jaren overheen.
Nou ben ik 2 jaar geleden naar Versalius in Den Dolder geweest dat is zeg maar een huis voor mensen met een psychisch probleem en de doktor(en) dacht(en) dat dat wel goed voor me was om een beetje rustiger te worden en normaler te denken en dus te handelen.
In dat zogezegde huis was het ontzettend tustig en stil en zelf liep je er maar een beetje voor jeweetwel bij. Ik moest de eerste maand 24 uur per dag binnen blijven dat heb ik als niet zo leuk ervaren maar de 2e en 3e maand mocht ik gewoon mijn gang gaan ik woon in B aarn en D D Baarn is maar 30 min fietsen en doordeweeks ging ik ´s avonds gewoon ff naar huis toe een kopie koffie drinken of zo. Na 3 maanden mocht ik dat centrium verlaten en ik merk nu dat het 100% heeft geholpen.
ps. het heeft niet zoveel met je opa te maken maar wel met hersenen.
Groetjes Hans